مطالب مرتبط
بیش از 50 درصد گوشی های 2027 به هوش مصنوعی مجهز می شوند
ورود هوش مصنوعی مولد به دنیای گوشیهای هوشمند، دیگر یک رویای دوردست یا یک ویژگی آزمایشی نیست، بلکه به هسته اصلی تحولات تکنولوژی در سالهای پیش رو تبدیل شده است. گزارشهای دقیق و جدید موسسه تحقیقاتی کانترپوینت (Counterpoint Research) در ژوئن 2026 نشان میدهد که صنعت موبایل در حال تجربه یک تغییر پارادایم اساسی است که معماری، قیمتگذاری و تجربه کاربری را به طور کامل دگرگون میکند. این مقاله از وبلاگ لیان همراه، با بررسی عمیق دادههای این گزارش، به تحلیل همهجانبه تسلط هوش مصنوعی بر بازار جهانی موبایل، چالشهای سختافزاری پیش رو و استراتژی غولهای فناوری مانند اپل، سامسونگ و گوگل میپردازد.
در این مطلب میخوانیم:
- تسلط بلامنازع هوش مصنوعی: سهم گوشیهای مجهز به هوش مصنوعی مولد در سال 2026 به 45% میرسد و این رقم در سال 2027 از مرز52% عبور کرده و به یک استاندارد فراگیر تبدیل میشود.
- بحران تامین حافظه: بازار جهانی به دلیل افزایش هزینههای حافظه با افت 13.9 درصدی فروش در سال 2026 مواجه میشود و مجموع عرضه به پایینترین سطح تاریخی خود یعنی 1.08 میلیارد دستگاه تنزل مییابد.
- رهبری بازار: اپل با سری آیفون 17 و سامسونگ با هوش مصنوعی عاملمحور، یکهتازان این عرصه هستند و ویژگیهای هوش مصنوعی اکنون در تمام گوشیهای بالای 400 دلار به یک استاندارد ثابت تبدیل شده است.
- نقش محوری گوگل جمنای: لایه مدلهای هوش مصنوعی به شدت بر پایه Google Gemini استوار است که اکوسیستمهای مختلف از جمله سیری اپل، گلکسی AI سامسونگ و دستگاههای برندهای چینی در بازارهای جهانی را تغذیه میکند.
تسلط هوش مصنوعی مولد بر بازار گوشیهای هوشمند
دادههای جدید موسسه کانترپوینت به وضوح نشان میدهد که هوش مصنوعی مولد با سرعتی بیسابقه در حال تسخیر بازار گوشیهای هوشمند است و سهم این دستگاهها از کل عرضه جهانی در سال 2026 به 45 درصد افزایش مییابد. این رشد چشمگیر که در مقایسه با سهم 36 درصدی در سال 2025 ثبت شده است، نمایانگر تغییر ذائقه بازار و تمرکز شرکتهای تولیدکننده بر نوآوریهای نرمافزاری است. روند صعودی نفوذ هوش مصنوعی به همین جا ختم نمیشود و در سال 2027، گوشیهای مجهز به این فناوری بیش از 52 درصد از کل عرضه جهانی را به خود اختصاص میدهند. این آمار ثابت میکند که هوش مصنوعی مولد از یک ویژگی لوکس و تبلیغاتی، به یک استاندارد ضروری و گریزناپذیر در سراسر بازار موبایل تبدیل شده است.
تبدیل شدن هوش مصنوعی به استاندارد بازار، به معنای تغییر بنیادین در نحوه تعامل کاربران با دستگاههای هوشمندشان است. تمامی تولیدکنندگان اصلی (OEMs) اکنون در یک رقابت نفسگیر تلاش میکنند تا ویژگیهای هوش مصنوعی مولد را به عنوان عامل اصلی تمایز محصولات خود معرفی کنند. این شرکتها استراتژی خود را از قابلیتهای وابسته به فضای ابری (Cloud-dependent) به سمت پردازشهای هوش مصنوعی روی دستگاه (On-device AI) تغییر دادهاند تا سرعت، امنیت و کارایی را به حداکثر برسانند. این تغییر رویکرد باعث میشود تا گوشیهای هوشمند آینده نه تنها ابزارهایی برای ارتباط، بلکه دستیارانی کاملاً هوشمند و مستقل برای پردازش دادههای پیچیده باشند.
بحران تامین حافظه و تاثیر آن بر فروش جهانی موبایل
در کنار پیشرفتهای خیرهکننده نرمافزاری، بازار جهانی موبایل با یک چالش سختافزاری جدی روبرو است که مستقیماً بر میزان فروش و قیمت نهایی دستگاهها تاثیر میگذارد. بحران مداوم تامین حافظه و افزایش قابل توجه هزینههای آن، عاملی است که مجموع عرضه جهانی گوشیهای هوشمند را در سال 2026 با کاهش 13.9 درصدی مواجه میکند. این افت شدید، میزان عرضه جهانی را به 1.08 میلیارد دستگاه میرساند که پایینترین سطح ثبت شده در تاریخ این صنعت محسوب میشود. در واقع، افزایش قیمت قطعات سختافزاری، پویایی بازار را بیشتر از هر روند و ویژگی نرمافزاری دیگری شکل داده و شرکتهای سازنده را تحت فشار مضاعف قرار داده است.
این بحران سختافزاری بیشترین آسیب را به بخش گوشیهای اقتصادی و ردهپایین وارد میکند، زیرا حاشیه سود این دستگاهها توانایی جذب هزینههای فزاینده قطعات را ندارد. در نتیجه، دستگاههای ارزانقیمت به تدریج از چرخه تولید حذف میشوند و بازار گوشیهای اقتصادی به شدت کوچک میشود. در مقابل، مدلهای پریمیوم مجهز به هوش مصنوعی، ظرفیت بالاتری برای هضم این افزایش قیمت دارند و موقعیت خود را در بازار تقویت میکنند. در این شرایط، تولیدکنندگان برای کنترل هزینهها اقدام به کاهش حافظه پایه، تعداد دوربینها و تنوع مدلها (SKUs) میکنند، اما همچنان بخش عمدهای از این افزایش هزینه به قیمت نهایی مصرفکننده منتقل میشود.
این تغییرات قیمتی، رفتار مصرفکنندگان را نیز به طور کامل دگرگون میکند و آنها را به سمت حفظ طولانیتر دستگاههای فعلی خود سوق میدهد. برای اولین بار در سالهای اخیر، خریداران هزینه بیشتری میپردازند در حالی که ارتقای سختافزاری کمتری دریافت میکنند. همین امر موجب میشود تا بازار گوشیهای بازسازی شده (Refurbished) رشد چشمگیری را تجربه کند، زیرا کاربران تمایل بیشتری به استفاده از دستگاههای کارکرده قدرتمند به جای خرید گوشیهای جدید اما گرانقیمت دارند. این چرخه اقتصادی نشان میدهد که چگونه یک بحران در زنجیره تامین حافظه، میتواند ساختار فروش کل صنعت موبایل را بازتعریف کند.
رقابت غولهای فناوری | پیشتازی اپل و سامسونگ
در این بازار پر تلاطم و در حال گذار، شرکتهای اپل و سامسونگ با تکیه بر مقیاس تولید انبوه و سبد قدرتمند محصولات پریمیوم خود، رهبری بلامنازع بخش گوشیهای مجهز به هوش مصنوعی مولد را در دست دارند. اپل با معرفی و عرضه سری آیفون 17، قابلیتهای هوش مصنوعی مولد را تقریباً در تمام خطوط تولید گوشیهای هوشمند خود در دسترس کاربران قرار داده است. این استراتژی فراگیر به اپل اجازه میدهد تا تجربه کاربری یکپارچهای را در سراسر اکوسیستم خود ارائه دهد و وفاداری کاربران را بیش از پیش تضمین کند. ادغام عمیق این قابلیتها در سیستم عامل، برگ برنده اپل در برابر رقبای اندرویدی محسوب میشود.
در سمت دیگر این رقابت، سامسونگ با استراتژی توسعه هوش مصنوعی عاملمحور (Agentic AI) گوی سبقت را در پیادهسازی زودهنگام این فناوری ربوده است. این غول کرهای تجربههای پیشرفته هوش مصنوعی را به طور گسترده در دستگاههای پرچمدار خود پیادهسازی کرده است و به کاربران اجازه میدهد تا عملکردهای پیچیده را به صورت خودکار و هوشمند مدیریت کنند. سامسونگ در کنار گوگل، با ارائه قابلیتهای جذابی مانند ویرایش عکس مبتنی بر هوش مصنوعی مولد و ترجمه همزمان و زنده (Live Translation)، استانداردهای جدیدی را برای تعامل روزمره با گوشیهای هوشمند تعریف کردهاند.
اپل نیز برای جا نماندن از این کورس رقابتی رقابت، دستیار صوتی سیری (Siri) را به طور کامل و از پایه بازطراحی کرده است تا تجربهای نوین به کاربران ارائه دهد. بررسیهای اولیه نسخههای بتا نشاندهنده بهبودهای بسیار چشمگیر در استفاده از زمینه شخصی کاربر (Personal Context) و مدیریت روان کارهای روزانه است. اگر سیستم عامل iOS 27 بتواند همان سیری کاملاً محاورهای و تعاملی که اپل وعده داده است را محقق سازد، ترکیب این قابلیت با تمرکز شدید اپل بر حریم خصوصی، یک مزیت رقابتی بینظیر ایجاد خواهد کرد و میتواند محرک اصلی برای یک چرخه بزرگ ارتقای آیفون در میان کاربران باشد.
عبور از مرز سختافزار | نقش محوری مدلهای زبانی مانند گوگل جمنای
یکی از مهمترین یافتههای تحقیقات کانترپوینت این است که رقابت اصلی در صنعت موبایل اکنون از سطح سختافزار دستگاهها، به لایه مدلهای هوش مصنوعی قدرتدهنده به این دستگاهها منتقل شده است. در بخش دستگاههای پریمیوم، مدل زبانی Google Gemini به هسته مرکزی و محور اصلی این لایه تبدیل شده است. این مدل قدرتمند، نه تنها زیربنای سیری بازطراحی شده اپل را پشتیبانی میکند، بلکه لنگرگاه اصلی سیستم گلکسی AI سامسونگ است و نیروی محرکه دستگاههای تولیدکنندگان بزرگ چینی (OEMs) در بازارهای خارج از چین را نیز تامین میکند. این گستردگی نفوذ، گوگل جمنای را به بازیگر اصلی پشت پرده تمام پلتفرمهای برتر موبایل تبدیل کرده است.
با این حال، نفوذ جمنای در سطح جهانی یکپارچه و مطلق نیست و پیچیدگیهای منطقهای خاص خود را دارد. برندهای چینی در بازارهای داخلی خود همچنان به استفاده از مدلهای بومی و اختصاصی ادامه میدهند، در حالی که اپل و سامسونگ نیز قابلیتهای هوش مصنوعی دروندستگاهی (On-device AI) اختصاصی خود را با دقت حفظ و توسعه میدهند. اشتراکات پلتفرمها عمدتاً در همان لایه مدل پایانی متوقف میشود و از آنجا به بعد، این تولیدکنندگان هستند که باید هنر خود را در نحوه پیادهسازی نشان دهند.
فاز بعدی رقابت بین برندهای سازنده، دقیقاً در نحوه مدیریت، هماهنگسازی (Orchestration)، طراحی تجربه کاربری و ادغام با اکوسیستم اختصاصی رقم خواهد خورد. این فاکتورها تعیین میکنند که هوش مصنوعی چگونه در دستگاه عمل کند، به چه اطلاعاتی دسترسی داشته باشد و با چه کیفیتی با کاربر تعامل برقرار کند. به عبارت دیگر، داشتن یک مدل هوش مصنوعی قدرتمند تنها نقطه شروع است و برنده نهایی شرکتی خواهد بود که بتواند این قدرت خام را به روانترین و کاربردیترین شکل ممکن به دست مصرفکننده نهایی برساند.
چالش قیمت و ارزش افزوده | چرا کاربران به ارتقای گوشی نیاز دارند؟
بر اساس صحبتهای تارون پاتاک، مدیر تحقیقات کانترپوینت، قابلیتهای هوش مصنوعی مولد اکنون به استانداردی قطعی در گوشیهای ردهبالا با قیمت عمدهفروشی بالای 400 دلار تبدیل شده است. با این وجود، این فناوری به تنهایی نتوانسته دلیل قانعکنندهای برای ارتقای زودهنگام دستگاهها به مصرفکنندگان ارائه دهد. در حال حاضر، شکاف واضح و مشهودی بین دستگاههایی که تنها توانایی پشتیبانی از هوش مصنوعی را دارند و دستگاههایی که کاربران واقعاً به صورت روزمره با ویژگیهای هوش مصنوعی آنها درگیر میشوند، وجود دارد.
برای پر کردن این شکاف عمیق، صنعت موبایل نیازمند خلق کاربردهای عملی و روزمرهای است که ارزش ثابت و مستمری را به کاربر ارائه دهند. ویژگیهای پر زرق و برق اما بدون کاربرد روزانه، نمیتوانند چرخه ارتقای گوشیهای هوشمند را تحریک کنند. تولیدکنندگان باید تمرکز خود را بر روی ادغام هوش مصنوعی در وظایف تکراری، مدیریت زمان، تولید محتوای شخصیسازی شده و تسهیل ارتباطات قرار دهند. تنها در صورت ارائه این ارزشهای مستمر و کاربردی است که مصرفکننده توجیه اقتصادی و منطقی لازم برای پرداخت هزینههای گزاف گوشیهای جدید را پیدا خواهد کرد.
آینده گوشیهای اقتصادی و گسترش هوش مصنوعی
در چشمانداز بلندمدت، مسئله تامین حافظه همچنان به عنوان کلیدیترین عامل تعیینکننده در سرعت گسترش هوش مصنوعی مولد فراتر از بخش گوشیهای ردهبالا باقی خواهد ماند. اجرای مدلهای هوش مصنوعی نیازمند حافظه رم (DRAM) اضافی برای پردازش وزنهای مدل (Model weights) است و همین نیاز سختافزاری است که در حال حاضر، قیمت گوشیهای مجهز به این فناوری را بالای مرز 400 دلار نگه میدارد. تا زمانی که این محدودیتهای سختافزاری وجود دارند، دسترسی به هوش مصنوعی مولد برای خریداران گوشیهای اقتصادی محدود باقی خواهد ماند.
با این حال، آینده برای گوشیهای میانرده و اقتصادی تاریک نیست. با کاهش تدریجی محدودیتهای تامین حافظه در سالهای آینده و پیشرفتهای چشمگیر در بهینهسازی مدلهای هوش مصنوعی روی دستگاه (On-device model optimization)، مسیر برای ورود این فناوری به دستگاههای مقرونبهصرفهتر هموار خواهد شد. این بهینهسازیها به مدلها اجازه میدهند تا با منابع سختافزاری بسیار کمتر و بدون افت شدید کیفیت عملکرد، روی دستگاههای ارزانتر اجرا شوند. در نهایت، با عبور از این موانع، هوش مصنوعی مولد به طور کامل همگانی شده و در دسترس تمامی کاربران در تمامی سطوح قیمتی قرار خواهد گرفت.

